अभ्यासः - 2 (श्लोकः 2-4)

अभ्यासः - 2

(श्लोकः 2-4)

1.

(i) को न्वस्मिन् साम्प्रतं लोके गुणवान् कश्च वीर्यवान् ।

     धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रतः ॥

(ii) चारित्रेण च को युक्तः सर्वभूतेषु को हितः ।

     विद्वान् कः कः समर्थश्च कश्चैकप्रियदर्शनः ॥

(iii) आत्मवान् को जितक्रोधो द्युतिमान् कोऽनसूयकः ।

      कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोषस्य संयुगे ॥

2.

(क) नु च

(ख) धर्मज्ञः कृतज्ञः सत्यवाक्यः दृढव्रतः युक्तः हितः समर्थः एकप्रियदर्शनः जितक्रोधः अनसूयकः

(ग) गुणवान् वीर्यवान् आत्मवान् द्युतिमान्

(घ) चारित्रेण

3.

1. गुणवान्
2. धनवान्
3. वीर्यवान्
4. ज्ञानम् अस्य अस्ति
5. विद्या  अस्य अस्ति
6. लक्ष्मीः  अस्य अस्ति
7. क्रियावान्
8. बुद्धिमान्
9. श्रीः  अस्य अस्ति
10. कान्तिः  अस्य अस्ति

4.

1. धर्मज्ञः
2. मन्त्रं जानाति इति
3. खगोलज्ञः
4. शास्त्रं  जानाति इति
5. गणितज्ञः
6. सङ्गीतं  जानाति इति
7. अल्पं  जानाति इति
8. बहुज्ञः
9. सर्वं  जानाति इति
10. कृतज्ञः

5.

1. न्वस्मिन्
2. लघ्विदम्
3. मध्वेतद्
4. कट्वाम्लम्
5. साध्विदम्

6.

1. कश्च
2. सर्वाः + च
3. नार्यश्च
4. अल्पः + च
5. गुरुश्च

7.

1. दृढसङ्कल्पः
2. दृढः व्रतः यस्य सः
3. दृढः विश्वासः यस्य सः
4. दृढनिश्चयः
5. मधुरं वचनं  यस्य सः
6. प्रियं दर्शनं  यस्य सः
7. जातः रोषः  यस्य सः
8. सत्यवाक्यः
9. नष्टगर्वः
10. श्यामवर्णः

8.

1. च
2. ङ
3. ख
4. ग
5. क

9.

1. ङ
2. घ
3. च
4. ख
5. क
6. ग
7. ञ
8. झ
9. ज
10. छ

10.

   (क) गुरुः प्रश्नं प्रच्छ ।

   (ख) गुरुः प्रवचननिरतः अस्ति ।

   (ग) साम्प्रतं लोके संस्कृतस्य उपयोगम् अल्पमस्ति ।

   (घ) मम मित्रस्य नाम समर्थः ।

   (ङ) सः सर्पात् बिभेति ।